Przyn皻 nazywamy wszystko to, co nak豉damy na haczyk, a wi璚 to co ma stanowi bezpo鈔ednio pokarm dla ryb i spowodowa ich zahaczenie si.

 

Zan皻a to wszystkie produkty wrzucane do wody maj帷e przyzwyczai ryby do pobierania pokarmu o okre郵onej porze i w okre郵onym miejscu, a tak瞠 ( ju w trakcie 這wienia) utrzymywa ryby na 這wisku.

 

Przyn皻y dzielimy na naturalne i sztuczne.

Naturalne mog by ro郵inne ( np.: groch ) lub zwierz璚e ( np.: d盥穎wnica ) , pochodzenia ro郵innego ( np.: chleb ) lub zwierz璚ego ( np.: 軼i皻a krew bydl璚a ).

 

Sztuczne to przede wszystkim b造stki wahad這we, obrotowe lub podlodowe, mormyszki, woblery, pasty syntetyczne, sztuczne robaki, sztuczne muchy.

 

Przyn皻a powinna wcze郾iej stanowi jedn z istotnych sk豉dników zan皻y.

 

Ryby nie chc bra zazwyczaj przyn皻 nie鈍ie篡ch lub zak豉danych brudnymi r瘯oma. Nie bierzemy te w palce przyn皻 w trakcie lub bezpo鈔ednio po wypaleniu papierosa , bo ryby nie znosz zapachu nikotyny.

 

Ta sama przyn皻a mo瞠 by nieskuteczna na jednym 這wisku,a na drugim mo瞠 okaza si bardzo skuteczna.

 

Nie pomo瞠 najlepszy sprz皻 je郵i na haczyk za這篡my z陰 przyn皻.

 

 

Przyn皻y najcz窷ciej u篡wane to:

 

  • D盥穎wnice

D盥穎wnice niektórzy w璠karze nazywaj „robakami gruntowymi".

Miejsca szczególnie obfituj帷e w d盥穎wnice rozpoznajemy po widocznych na powierzchni ma造ch grudkach ziemi z otworkami w 鈔odku.

Robaki te mo積a kopa, ale o wiele 豉twiej zbiera je z powierzchni ziemi. Zbieranie daje dobre efekty po deszczowym, niezbyt zimnym dniu; czasami wystarczy nawet przelotny, ale ciep造 deszcz. Je郵i jest sucho, teren, na którym zamierzamy zbiera d盥穎wnice, mo積a pola w ci庵u dnia kilkakrotnie wod. D盥穎wnice najlepiej zbiera w nocy oko這 godz. 23, przy 鈍ietle latarki. Po 陰ce lub w ogrodzie staramy si st徙a cicho (najlepiej boso), bo d盥穎wnice mog si sp這szy.

Je郵i chcemy zbiera „robaki" w ci庵u dnia, mo瞠my wbi. w ziemi na g喚boko嗆 30-40 cm 瞠lazny pr皻 o "鈔ednicy ok. 2 cm, w który uderzamy niezbyt mocno ale rytmicznie grubym kijem. Pod wp造wem drga ziemi d盥穎wnice wychodz na powierzchni. Niektórzy w璠karze zamiast 瞠laznego pr皻a wbijaj w ziemi wid造.

D盥穎wnice zbieram 4-5 dni przed planowanym po這wem i umieszczam w pude趾u z wilgotnym piaskiem, pobranym z 這wiska, lub-w wilgotnym mchu - czyszcz si tam i staj jasnoró穎we lub czerwonawe, a wi璚 trac ma這 atrakcyjn dla ryby szar barw.

 

  • Czerwone robaki

Pod poj璚iem „czerwone robaczki" rozumiem „gnojaki" 篡j帷e w zwa這wiskach naturalnego nawozu zwierz璚ego lub w pryzmach kompostu. Stanowi one dobr, intensywnie czerwon i 篡wotn przyn皻.

Czerwone robaczki i d盥穎wnice nak豉damy na haczyk,, wbijaj帷 jego ostrze pod skór w okolicy g這wy i prowadzimy je pod skór a do ogona.

 

  • Bia貫 robaki

Bia貫 robaczki, zwane przez niektórych w璠karzy „robaczkami mi瘰nymi", to larwy muchy plujki (niekiedy muchy domowej), która ch皻nie sk豉da jajeczka na starzej帷ym si mi瘰ie. Przyn皻a ta sta豉 si w ostatnich latach niezmiernie popularna w鈔ód w璠karzy.

Bia貫 robaczki mo積a 豉two wyhodowa; 獞ier kilograma mi瘰a i drobiu lub w徠roby bydl璚ej wk豉damy do plastykowego lub blaszanego pude趾a, dodaj帷 10-15 sto這wych 造瞠k lekko zwil穎nych otr帳 pszennych. Odkryte naczynie stawiamy w takim miejscu (np. na balkonie), aby mia造 do niego dost瘼 muchy. Je郵i zaobserwujemy siadaj帷e na mi瘰ie du瞠 muchy, ju po 3-4 godzinach mo瞠my naczynie przykry szczelnie gaz m造雟k. Je郵i nie zaobserwujemy much - mi瘰o przykrywamy gaz dopiero po ok. 12 godzinach. Najcz窷ciej w trzecim dniu z jaj z這穎nych przez muchy wyl璕aj si larwy, które w w璠karskiej gwarze nazywane s „bia造mi robaczkami" lub „robakami mi瘰nymi".

W pude趾u z mi瘰em larwy trzymamy do czasu a osi庵n po膨dan wielko嗆, pó幡iej przek豉damy 2-3-krotnie do naczy ze 鈍ie篡mi otr瑿ami, gdzie larwy wycieraj si, trac nieprzyjemny zapach i ja郾iej.

Je郵i chcemy, by przyn皻a by豉- dla ryb s這dka, dodajemy do pod這瘸 rozpuszczonego cukru; je郵i ma by s這na - ma陰 ilo嗆 soli, je郵i kwa郾a -kilka szczypt kwasu cytrynowego.

Robaczki uzyskaj czerwony kolor, je郵i do pod這瘸 dodamy kilka gramów barwnika czerwonego - fuksyny, ó速y - chryzoidyny, zielony - zieleni malachitowej.

Wyj皻e z mi瘰a robaczki powinny by zu篡te do w璠kowania w ci庵u 24 godzin.

Na haczyk zak豉damy po jednym lub po kilka bia造ch robaczków, nak逝waj帷 delikatnie naskórek w tylnej cz窷ci ich cia豉.

 

  • Larwy ochotkowatych

Ochotek szuka mo積a przez ca造 rok w zamulonych wodach wolno p造n帷ych, w kana豉ch, stawach i ró積ego rodzaju rozlewiskach. Larw szukamy w mule, który przesiewamy przez sito o l-milimetrowych

otworkach. Ochotek du篡ch, oko這 l cm, u篡wamy jako przyn皻y; mniejszych -jako zan皻y. Przesiewaj帷 mu w miejscach, gdzie larwy ochotkowatych wyst瘼uj do嗆 licznie, mo瞠my w ci庵u l godziny uzyska ok. 100 sztuk. Larwy przechowujemy w mchu zroszonym wod z 這wiska.

 

  • Chru軼iki

Wyst瘼uj w ró積ych wodach. Zbieramy je z dna, kamieni, zatopionych ga喚zi i przechowujemy w wilgotnym mchu razem 3 domkami. Chru軼iki mo積a z powodzeniem przechowa 5—7 dni.

 

  • Larwy korników

Larwy korników mo瞠my znale潭 ju od wczesnej wiosny pod kor starych zwalonych pni sosnowych i 鈍ierkowych. Przyn皻y przetrzymujemy w zamkni皻ym naczyniu z trocinami.

 

  • Szyjki rakowe

Szyjki rakowe staj si coraz popularniejsz przyn皻 na drapie積iki. Mi瘰o surowej szyjki ob逝pujemy z pancerzyka i zak豉damy na haczyk, okr璚aj帷 je kilkakrotnie bia陰 nitk wokó kolanka haczyka.

 

  • Kasza manna

Do pó szklanki kaszy mannej dolewamy pó szklanki ciep貫j dobrze os這dzonej wody i mieszamy; po wymieszaniu ca這嗆 zawijamy w gaz i gotujemy na 鈔ednim ogniu oko這 pó godziny dodaj帷 sto這w 造磬 krochmalu.

Kasz mann wsypywan stopniowo do 1/2 litra mleka gotujemy na ogniu tak d逝go, a ca趾owicie zg瘰tnieje. Pami皻amy o ci庵造m mieszaniu. Po wystygni璚iu kaszy kroimy j w niewielkie kosteczki, które po za這瞠niu na haczyk deformujemy palcami nadaj帷 im nieregularne kszta速y.Kasz mo瞠my zabarwi, wsypuj帷 do niej podczas gotowania 3-4 szczypty barwnika cukierniczego.Podobnie jak kasz mann, mo瞠my przygotowywa jako przyn皻 kasz kukurydzian.

 

  • Chleb ( jego mi瘯isz)

Dobr przyn皻 uzyska mo積a ze 鈍ie瞠go dobrze wypieczonego chleba pszennego lub 篡tniego. Oderwany kawa貫k mi瘯iszu, ugniatamy przez kilkadziesi徠 sekund w palcach i nak豉damy na ca造 haczyk.

Chcia豚ym tu zwróci uwag na konieczno嗆 przemycia r彗 w rzecznej lub jeziorowej wodzie przed ka盥ym za這瞠niem mi瘯iszu chleba na haczyk. Palacze papierosów nie powinni rozgniata chleba r瘯, któr trzymaj papieros. Aby ca趾owicie odizolowa przyn皻 od nielubianego przez ryby zapachu nikotyny, mo積a w這篡 cienk, gumow r瘯awiczk.

 

  • Ciasto

11/2 obj皻o軼i m彗i pszennej lub 篡tniej 陰czymy z l obj皻o軼i wody i mieszamy a do uzyskania jednorodnej masy. Do ciasta mo積a doda pó 造瞠czki mas豉 ro郵innego lub margaryny.

 

  • Przyn皻a kukurydziana

2  cz窷ci m彗i kukurydzianej i 1/4 cz窷 m彗i pszennej wsypujemy do 2 cz窷ci wrz帷ej wody; gotujemy na wolnym ogniu, a ca豉 masa stanie si lekko kleista. Przed zdj璚iem z ognia dodajemy l 造瞠czk 瞠latyny i l 造瞠czk s這nego mas豉. Mieszamy i czekamy, a przyn皻a ca趾owicie ostygnie.

 

  • Przyn皻a aromatyczna

3  造磬i sto這we pszennej m彗i, 3 szczypty cukru, szczypt rozkruszonej wanilii i l 造瞠czk margaryny rozpuszczamy w mleku i mieszamy a do uzyskania konsystencji 鄉ietany. Mas wylewamy na spodek, k豉dziemy wat, któr z wierzchu zalewamy 造磬 sto這w masy. Po ostygni璚iu wat przes帷zon ciastem tniemy no篡czkami na drobne kawa趾i. Niektórzy w璠karze dodaj jeszcze do przyn皻y odrobin any磬u

 

  • Ciasto ro郵inno – zwierz璚e

Sk豉dniki: 1) dwa du瞠 gotowane ziemniaki, 2) mi瘯isz z dwóch pszennych bu貫k, 3) 造瞠czka od herbaty cukru pudru, 4) 獞ier 造瞠czki od herbaty barwnika cukierniczego ó速ego lub czerwonego, 5) larwy ochotek, larwy chru軼ików, rureczniki, drobno krojone czerwone robaczki, 6) mleko. Ziemniaki zgniatamy z mi瘯iszem bu貫k, 造瞠czk cukru pudru i barwnikiem, dodaj帷 surowego mleka w takiej ilo軼i, by ciasto mia這 konsystencj rozrobionej plasteliny. Ciasto rozwa趾owujemy nieco na gruby placek, nak豉damy na niego przyn皻y zwierz璚e, zawijamy w nale郾ik i dok豉dnie ugniatamy. Ca這嗆 owijamy w wilgotn lnian szmatk i wk豉damy do plastykowego woreczka. Na haczyku umieszczamy ciasto w formie bezkszta速nych kawa貫czków, zaciskaj帷 je tylko w okolicy trzonka.

 

  • Pszenica

Gotowana pszenica jest przyn皻 ulubion przez bardzo wielu w璠karzy. Mo瞠 te dlatego istnieje co najmniej kilkana軼ie receptur jej przyrz康zania. Oto jedna z nich. Wybieramy dwie gar軼ie du篡ch, bia造ch ziarenek pszenicy i wsypujemy je do pó趺itrowego termosu, a nast瘼nie zalewamy wrz帷 wod i termos szczelnie korkujemy. Po oko這 20 minutach odlewamy wrz徠ek i bierzemy próbk: pszenica powinna 豉two rozgniata si w palcach, ale nie p瘯a. Je郵i jest zbyt twarda, ponownie zalewamy j wrz徠kiem i pozostawiamy w termosie na dalsze 20 minut. Po odlaniu wody do nap璚znia造ch ziarenek sypiemy jeden z帳ek drobno siekanego czosnku, aby nada przyn璚ie specyficzny zapach. Je郵i chcemy uzyska przyn皻 nie tylko pachn帷, ale równie kolorow, wystarczy wsypa do niej na czubku 造瞠czki od herbaty czerwony lub ó速y cukierniczy barwnik i starannie, lecz ostro積ie wymiesza go z ziarnami.

 

  • Groch

Wybieramy oko這 150 du篡ch ó速ych ziaren grochu jadalnego i moczymy je przez 12-24 godzin w s這iku z zimn wod. Nast瘼nie przesypujemy groch do lnianego woreczka zawi您anego i obci捫onego niewielkim kawa趾iem metalu. Woreczek wk豉damy do aluminiowego garnka z wod i gotujemy groch tak d逝go, a ziarno odpowiednio zmi瘯nie. Próba mi瘯ko軼i: 逝pina nie jest pop瘯ana, za zawarto嗆 rozgniata si w palcach jak mas這. W trakcie gotowania nigdy nie uzupe軟iamy wyparowanych strat dodatkow porcj zimnej wody, ale dolewamy, wrz徠ku z garnka stoj帷ego na s御iednim palniku. Gwa速owne obni瞠nie temperatury, przez dolanie zimnej wody, spowoduje p瘯anie grochu. Gotujemy zawsze „na wyczucie", sprawdzaj帷 systematycznie w palcach konsystencj ziaren. I jeszcze jedna uwaga: woreczek nape軟iamy grochem do 2/3 jego pojemno軼i, gdy w trakcie gotowania ziarna p璚zniej.

 

  • Ziemniaki

Je郵i ziemniaki zamierzamy stosowa na przyn皻 w postaci wykrojonych kostek lub kulek - gotujemy je „w mundurkach", tj. razem z 逝pin, czekamy a ca趾owicie wystygn i kroimy w odpowiednie porcje. Na 這wisko przenosimy je w plastykowym woreczku przesypane otr瑿ami lub zahartowane po ugotowaniu zimn wod, co zapobiega ich sklejaniu si.Je郵i ziemniaki maj by stosowane jako zan皻a, przed ugotowaniem trzeba obra je z 逝piny, po czym, ju ugotowane, zmiesza i ugnie嗆 z pszenn m彗.

 

  • Siemi lniane

Wybieramy oko這 200 najwi瘯szych ziarenek siemienia lnianego, moczymy je 2-3 godzin w zimnej wodzie, nast瘼nie gotujemy na wolnym ogniu tak d逝go, a kilka ziarenek p瘯nie i uka瞠 si ich bia造 mi捫sz. Ziarenka wyjmujemy z wody i na sitku przep逝kujemy pod 豉godnym strumieniem bie膨cej wody.Podobnie przygotowujemy jako przyn皻 nasiona konopi.

 

  • P璚zak

P璚zak przygotowujemy w termosie podobnie jak pszenic, sprawdzaj帷 zawarto嗆 termosu co 20 minut, ale bez odlewania wody. Kiedy pierwsze ziarenka zaczynaj p瘯a, zawarto嗆 termosu przelewamy na sitko i przez 1-2 minut przep逝kujemy pod ma造m strumieniem bie膨cej wody. K徙iel w zimnej wodzie hartuje ziarno i uwalnia je od lepkiego 郵uzu.

 

  • P豉tki owsiane

鑿ier du瞠j paczki p豉tków wysypujemy na g瘰te sito i co najmniej 10-krotnie na kilka sekund zanurzamy we wrz帷ej wodzie. Pó幡iej p豉tki z sitka wysypujemy na czysty papier i tak pozostawiamy na 40-60 minut.

 

 

 

 

Receptury zan皻

 

W ichtiologicznej cz窷ci ksi捫ki wspomnia貫m, 瞠 wi瘯szo嗆 ryb ma doskonale rozwini皻y zmys w璚hu. Fakt ten powinni鄉y wykorzysta przede wszystkim przy komponowaniu zan皻.

Receptury zan皻 stosowanych przy po這wie poszczególnych gatunków ryb poda貫m w rozdziale Nasze ryby. Tutaj ogranicz si zatem do podania sk豉du kilku zan皻, nazwijmy je „uniwersalnymi".

Ryby niedrapie積e

Receptura I

-  10 dkg p豉tków owsianych

-  10 dkg otr帳 pszennych

-  5 dkg tartej bu趾i

-  gar嗆 bia造ch robaczków

Zan皻 wrzucamy do wody na 10 minut przed rozpocz璚iem 這wienia, a nast瘼nie staramy si utrzyma ryby na 這wisku n璚帷 co ok. 30 minut.

Receptura II

-  0,5 kg gotowanych ziemniaków krojonych w kostki 0,5x0,5x0,5 cm

-  20 dkg otr帳 pszennych

υwisko zaczynamy n璚i co najmniej na 5 dni przed rozpocz璚iem 這wienia.

Receptura III

-  50 krojonych rosówek

-  10 造瞠czek bia造ch robaczków

-  kilka krojonych drobno skórek chleba

Zaczynamy n璚i co najmniej na dob przed rozpocz璚iem po這wu.

Receptura IV

-  0,5 kg p豉tków owsianych

-  0,3 kg m彗i kukurydzianej

-  100 g soli kuchennej

-  100 g bia造ch robaczków

-  glina (w rzece)

Sk豉dniki zan皻y mieszamy dok豉dnie w misce, nast瘼nie ca這嗆 mieszamy z glin, dodaj帷 nieco wody pobieranej z 這wiska. Z otrzymanej mieszanki formujemy kule

0 鈔ednicy ok. 10 cm. Ta zan皻a jest szczególnie skuteczna w rzekach.

Receptura V

-  200 g tartej bu趾i

-  50 g larw ochotki

-  100 g bia造ch robaczków barwionych na czerwono lub ó速o

-  100 g mleka w proszku

-  30 kropli walerianowych (dla zapachu).

Sk豉dniki dok豉dnie mieszamy ze sob, a pó幡iej z glin rozrobion wod z 這wiska

1 formujemy kule o 鈔ednicy 10 cm.

 

 

Ka盥y do鈍iadczony w璠karz ma swoje receptury zan皻. Ogólnie mo積a jednak powiedzie, 瞠 w sk豉d zan皻 na bia陰 ryb mog wchodzi nast瘼uj帷e substancje: p豉tki owsiane, m彗a pszenna, m彗a 篡tnia, tarta bu趾a, ró積ego rodzaju kasze, parzona pszenica, gotowany groch, gotowane ziemniaki, mi瘯isz bu趾i lub chleba.

 

W sk豉d ka盥ej zan皻y powinna wchodzi jedna lub wi璚ej przyn皻, a wi璚 najcz窷ciej czerwone i bia貫 robaczki, chru軼iki, larwy ochotek. Przy po這wie w rzece potrzebna jest te substancja wi捫帷a, najcz窷ciej glina oraz i造, chocia niekiedy funkcj spoiwa mo瞠 równie spe軟ia m彗a pszenna lub 篡tnia. Produkty wchodz帷e w sk豉d zan皻y powinny by rozdrobnione oraz przesycone p造nami zapachowymi any磬iem,

 

Waleriana lub zmieszan w butelce wod z roztartymi larwami ochotek czy chru軼ikami. Niekiedy mo積a doda do przyn皻y 3-5g barwnika cukierniczego ó速ego lub czerwonego.

Mimo 瞠 poda貫m kilka przyk豉dów receptur na Zan皻, gor帷o zach璚am do tworzenia w豉snych, gdy przechytrzenie ryby przez w豉軼iwy dobór przyn皻y i zan皻y daje w璠karzowi spor satysfakcj.

 

Przeprowadzanie w豉snych eksperymentów jest te jeszcze jednym bod嬈em ci庵n帷ym nas nad wod. Pami皻ajmy jednak, aby barwa zan皻y kontrastowa豉 z kolorem dna 這wiska.

 

Dobra zan皻a

 

W sklepach w璠karskich jest teraz ogromny wybór gotowych zan皻. A jednak wielu w璠karzy tym si nie zadowala i sporz康za mieszanki wed逝g w豉snych receptur, cho wymaga to pracy i wydatków. W豉snor璚znie zrobiona zan皻a ma t przewag nad kupion w sklepie, 瞠 mo積a j dopasowa do konkretnego 這wiska i gustu p造waj帷ych w nim ryb. Do tego jednak potrzebna jest wiedza o w豉軼iwo軼iach i roli poszczególnych sk豉dników.

 

Lista produktów wykorzystywanych do sporz康zania zan皻 jest d逝ga. Znajduje si na niej niemal wszystko to, co zjada cz這wiek lub zwierz皻a hodowlane. Wyodr瑿nia si kilka grup sk豉dników: podstawowe (bazowe), wi捫帷e, obj皻o軼iowe, smu膨ce, pobudzaj帷e ryby do 瞠rowania, zapachowe i smakowe. Wiele produktów ma kilka w豉軼iwo軼i. Na przyk豉d tarta bu趾a, powszechnie stosowana jako baza, ma te smak i w豉軼iwo軼i smu膨ce. Sk豉dnikami podstawowymi s te mielony chleb i suchary. M彗i, kasze i p豉tki zbó (pszenica, owies, kukurydza), a tak瞠 glinka, przesiana ziemia lub torf to gówne sk豉dniki obj皻o軼iowe. 疾by z zan皻y mo積a by這 ulepi kule, musz w niej by sk豉dniki wi捫帷e, a wi璚 wszelkie kleiki zbo穎we, m帷zki z ro郵in oleistych (soja, 逝bin) oraz pasza dla zwierz徠 PV1, która wchodzi w sk豉d gotowych klejów w璠karskich. W豉軼iwo軼i smu膨ce nadaje zan璚ie mleko w proszku, sproszkowana kazeina, wafle, glinka porcelanowa, przesiany torf lub mielony korek.

 

Dobra zan皻a powinna pracowa. Znaczy to, 瞠 niektóre sk豉dniki musz si unie嗆 nad dno i utworzy wabi帷 chmurk, która pobudzi ryby do 瞠rowania. To zadanie najlepiej spe軟iaj zmielone i wypra穎ne ziarna ro郵in oleistych (s這necznik, dynia, len, konopie), otr瑿y i zmielone wafle, w rzekach tak瞠 p豉tki owsiane i kukurydziane. Smak nadaj zan璚ie gównie wyroby cukiernicze (biszkopt, herbatniki, piernik), produkty z kokosu, melasa, s這dzik itp. Najlepszym 廝ód貫m zapachu s zio豉 i przyprawy. Jest ich tak du穎, 瞠 dla ka盥ego gatunku ryb mo積a dobra najw豉軼iwszy aromat.

 

W zan璚ie powinien si znale潭 przynajmniej jeden sk豉dnik z ka盥ej grupy. Produkty bazowe to 40 - 60% ogólnej masy, oko這 30% stanowi sk豉dniki obj皻o軼iowe i wi捫帷e, 10 -15% pobudzaj帷e i smu膨ce. Zapachy dawkujemy ostro積ie, 造瞠czkami. Wi瘯sz ich ilo嗆 dajemy w zimnych porach roku, w ciep造ch - mniej. Do komponowania mieszanki nale篡 u篡wa tylko wyrobów dobrej jako軼i, przede wszystkim 鈍ie篡ch, bo nawet jeden sk豉dnik zje販za造 lub sple郾ia造 mo瞠 zniweczy ca造 nasz trud. Bardzo wa積e jest przygotowanie zan皻y. Preparowanie sk豉dników, mieszanie, nawil瘸nie, przecieranie przez sito, obci捫anie to czynno軼i maj帷e du篡 wp造w na ko鎍owy wynik. 畝dnej nie wolno pomin望 ani wykona niedbale.